علی تیزمغز

مهندس پزشکی، دکتری تخصصی مهندسی بافت

آمادهٔ همکاری در

  • همکاری پژوهشی
  • پروژه‌های تجهیزات پزشکی
  • مدیریت مراکز درمانی
  • تدریس دانشگاهی
  • مشاوره

در محل تلاقی پژوهش‌های مهندسی بافت، تجهیزات پزشکی و مدیریت مراکز درمانی فعالیت می‌کنم. در مرکز جراحی محدود مهرگان و درمانگاه شبانه‌روزی مرکزی کرج، راهبری عملیات و نظارت بر تجهیزات پزشکی را بر عهده دارم.

کارهای منتخب

پژوهش‌هایی با نویسندگی اول دربارهٔ ترمیم زخم دیابتی، و مشارکت در مجموعه‌ای از گزارش‌های تحلیلی صنعت تجهیزات پزشکی.

۲۰۲۶

پژوهش

پلاسمای غنی از پلاکت و لیزردرمانی در ترمیم زخم دیابتی

این مطالعهٔ تجربی روی خرگوش‌های مبتلا به دیابت، دو روش درمان زخم را مقایسه کرد: پلاسمای غنی از پلاکت، که از خون تهیه می‌شود، و لیزردرمانی کم‌توان. این دو روش، هم جداگانه و هم با هم، به کار رفتند. زخم‌ها در هر سه گروه درمانی بهتر از گروه بدون درمان ترمیم شدند. نتایج کامل در متن مقاله آمده است.

TizMaghz A, Shojaei S, Tehrani P. Effects of platelet-rich plasma and low-level laser therapy on cutaneous wound healing in a diabetic rabbit model. Journal of Russian Laser Research. 2026;47:529–540. doi:10.1007/s10946-026-10312-6

۲۰۲۵

پژوهش

لیزردرمانی و سلول‌های بنیادی در ترمیم زخم دیابتی

این مطالعهٔ تجربی روی خرگوش‌های مبتلا به دیابت، دو روش درمان زخم را بررسی کرد: لیزردرمانی کم‌توان و سلول‌های بنیادی انسانی مشتق از بافت چربی. این دو روش، هم جداگانه و هم با هم، به کار رفتند. پس از ۳۰ روز، زخم‌هایی که هر دو درمان را دریافت کرده بودند بهتر ترمیم شدند و پوست ترمیم‌شده استحکام بیشتری داشت.

TizMaghz A, Shojaei S, Tehrani P. The effect of combined low-level Nd:YAG laser with mesenchymal stem cells in the healing of diabetic wounds: an experimental study. Archives of Dermatological Research. 2025;317:317. doi:10.1007/s00403-024-03714-6

این پژوهش‌ها روی حیوانات انجام شده‌اند و تأیید نتایج آن‌ها در انسان به مطالعات بالینی نیاز دارد.

تجهیزات پزشکی

مشارکت در تهیه چندین گزارش تحلیلی صنعت تجهیزات پزشکی

در تهیهٔ نزدیک به ۲۵ گزارش تحلیلی مشارکت داشتم که در یک دوره دو ساله به سفارش اداره کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه گردید. این گزارش‌ها تولید داخلی تجهیزات پزشکی، سهم بازار تولیدکنندگان داخلی در مقایسه با واردات، و پیش‌بینی عرضه و تقاضای بازار را بررسی می‌کردند.

  • نخ‌های بخیهٔ جراحی، دستکش‌های پزشکی، سرنگ‌ها، میکروست و ست‌های سرم
  • ماسک‌های تنفسی و بیهوشی، لوله‌های تنفسی و ساکشن، ونتیلاتورها و دستگاه‌های بیهوشی
  • اقلام مصرفی همودیالیز، ارتوپدی و چشم‌پزشکی
  • کیت‌های تشخیصی
  • کاتترها، کانولاهای وریدی (آنژیوکت)، هپارین‌لاک‌ها، سه‌راهی‌ها و لوله‌های رابط
  • تجهیزات عمومی آزمایشگاهی و چراغ‌های اتاق عمل
  • بطری‌های درناژ قفسهٔ سینه، چست‌تیوپ‌ها و لوله‌های تغذیه
  • دستگاه‌های الکتروکاردیوگراف، تجهیزات تست ورزش و تجهیزات توان‌بخشی قلبی

تخصص‌ها

  • مهندسی بافت و پژوهش در ترمیم زخم

    پژوهش تجربی دربارهٔ ترمیم زخم در مدل‌های حیوانی دیابتی، با بررسی سلول‌های بنیادی، پلاسمای غنی از پلاکت و لیزردرمانی کم‌توان.

  • مدیریت تجهیزات پزشکی

    نظارت فنی بر تجهیزات پزشکی در مراکز درمانی.

  • مدیریت و راهبری مراکز درمانی

    مدیریت داخلی و راهبری عملیات در مراکز درمانی.

  • تحلیل صنعت تجهیزات پزشکی

    تحلیل تولید داخلی، سهم بازار و پیش‌بینی عرضه و تقاضای تجهیزات و ملزومات پزشکی.

  • نظارت بر طرح‌های پژوهش و فناوری

    نظارت و مشاوره در طرح‌های صندوق پژوهش و فناوری تجهیزات پزشکی.

  • تدریس دانشگاهی

    یک سال تجربهٔ تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد آبادان در گروه‌های شیمی، کامپیوتر، و حسابداری.

سوابق

سمت‌های کنونی

  • فروردین ۱۴۰۱ – تاکنون

    مدیر داخلی

    مرکز جراحی محدود مهرگان

    مدیریت داخلی و راهبری عملیات مرکز.

  • فروردین ۱۳۹۹ – تاکنون

    مسئول فنی تجهیزات پزشکی

    درمانگاه شبانه‌روزی مرکزی کرج

    مسئولیت فنی تجهیزات پزشکی درمانگاه.

سوابق پیشین

  • مدیر نظارت و مشاور طرح‌ها

    صندوق پژوهش و فناوری تجهیزات پزشکی

    مسئولیت‌های مدیریتی و نظارتی.

پژوهش، تدریس و تحصیلات

  • پروژه‌های پژوهشی در حوزهٔ تجهیزات پزشکی و مهندسی
  • تدریس دانشگاهی، یک سال
  • دکتری تخصصی مهندسی پزشکی (مهندسی بافت)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
  • کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی (بیومواد)، دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)
  • کارشناسی مهندسی شیمی (صنایع شیمیایی معدنی)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماهشهر

کاوش و یادگیری

پنج فعالیت کوتاه دربارهٔ مهندسی بافت و تجهیزات پزشکی، برای بازدیدکنندگان کنجکاو و دانشجویان.

یک بافت بسازید

مهندسی بافت، سلول‌ها، داربست و سیگنال‌های زیستی را ترکیب می‌کند تا بافتی بسازد که بتواند بافت آسیب‌دیده را ترمیم یا جایگزین کند. سه جزء را یکی‌یکی اضافه کنید تا بافتی بسازید.

۰ از ۳ جزء اضافه شد

  1. سلول‌ها

    سلول‌ها اجزای سازندهٔ بافت‌اند. پژوهشگران می‌توانند سلول‌های بنیادی را به سمت تبدیل شدن به انواع مشخصی از سلول هدایت کنند و سپس آن‌ها را روی داربست پرورش دهند.

  2. داربست

    داربست ساختاری است که سلول‌ها روی آن رشد می‌کنند. می‌توان آن را از مواد گوناگون، از پروتئین‌ها تا پلاستیک‌ها، ساخت و داربست سیگنال‌هایی را هم که سلول‌ها را هدایت می‌کنند، منتقل می‌کند.

  3. داربست اهدایی

    برخی داربست‌ها از اندام‌های اهدایی به دست می‌آیند: سلول‌های اندام برداشته می‌شوند و از چارچوب کلاژنی باقی‌مانده برای رشد بافت جدید استفاده می‌شود.

  4. سیگنال‌ها

    مولکول‌های فعال زیستی، مانند فاکتورهای رشد، نقش سیگنال را دارند. هر سیگنال می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌ها را آغاز کند که سرنوشت سلول را تعیین می‌کند.

بافت مهندسی‌شده

سلول‌ها، داربست و سیگنال‌ها در کنار هم می‌توانند بافتی کارآمد بسازند. پوست و غضروف مصنوعی از بافت‌های مهندسی‌شده‌ای هستند که سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید کرده است؛ اما اندام‌های پیچیده‌تر هنوز تا آماده شدن برای بیماران راه درازی در پیش دارند.

منبع: مؤسسهٔ ملی تصویربرداری زیست‌پزشکی و مهندسی زیستی آمریکا (NIBIB)

زخم چگونه ترمیم می‌شود

وقتی پوست زخمی می‌شود، بدن آن را در چهار مرحله ترمیم می‌کند. لغزنده را حرکت دهید تا این مراحل را دنبال کنید.

  1. هموستاز: بند آمدن خونریزی

    بدن ابتدا از ادامهٔ خونریزی جلوگیری می‌کند. این مرحله ظرف نیم ساعت پس از آسیب آغاز می‌شود و ممکن است تا چند روز طول بکشد.

  2. التهاب: دفاع از زخم

    دستگاه ایمنی در حالت آماده‌باش قرار می‌گیرد تا زخم را از عفونت محافظت کند. این مرحله معمولاً چند روز طول می‌کشد.

  3. تکثیر: ساختن بافت تازه

    بدن بافت تازه و سالم می‌سازد تا جای زخم را پر کند.

  4. بازسازی: ترمیم ماندگار

    بدن بر پایهٔ مراحل پیشین، ترمیمی ماندگار برای ناحیهٔ آسیب‌دیده فراهم می‌کند. این مرحله از هفته‌های نخست آغاز می‌شود و ممکن است تا یک سال طول بکشد.

منبع: Essentia Health، مقاله‌ای بازبینی‌شده توسط پزشک دربارهٔ مراحل ترمیم زخم

چرخهٔ عمر دستگاه پزشکی

تجهیزات پزشکی از نخستین برنامه‌ریزی تا روز خروج از خدمت به مدیریت نیاز دارند. پنج مرحلهٔ آن را یکی‌یکی ببینید.

مرحلهٔ ۱ از ۵

  1. ارزیابی نیاز

    با مقایسهٔ امکانات موجود با آنچه خدمات، بیماران، کارکنان و بودجهٔ مرکز درمانی ایجاب می‌کند، دستگاه‌های مورد نیاز شناسایی و اولویت‌بندی می‌شوند.

    منبع

  2. تأمین

    خرید، از جمله برآورد هزینه‌ها، برنامه‌ریزی می‌شود و دستگاه و لوازم جانبی متناسب با نیازهای تعیین‌شده انتخاب می‌شوند.

    منبع

  3. راه‌اندازی و بهره‌برداری

    پس از تحویل، دستگاه نصب، راه‌اندازی، آزمون پذیرش و کالیبره می‌شود. سپس در فهرست تجهیزات ثبت می‌شود و کارکنان برای استفاده و نگهداری از آن آموزش می‌بینند.

    منبع

  4. نگهداری

    بازرسی‌های برنامه‌ریزی‌شده اطمینان می‌دهند که دستگاه درست کار می‌کند و برای بیماران و کارکنان ایمن است. نگهداری پیشگیرانه عمر دستگاه را افزایش و خرابی‌ها را کاهش می‌دهد و نگهداری اصلاحی ایرادها را برطرف می‌کند.

    منبع

  5. خروج از خدمت

    وقتی دستگاه منسوخ یا غیرقابل‌استفاده شود یا دیگر مورد نیاز نباشد، از خدمت خارج می‌شود؛ یعنی از کاربرد اصلی خود کنار گذاشته می‌شود تا در کاربردی دیگر به کار رود یا امحا شود.

    منبع

منبع: سازمان جهانی بهداشت، مجموعهٔ فنی تجهیزات پزشکی

تعمیر یا جایگزینی؟

تصمیم‌گیری دربارهٔ زمان خروج دستگاه از خدمت، بخشی از مدیریت آن است. شما چه می‌کنید؟

  • مدل تازه‌ای از دستگاه سونوگرافی شما به بازار آمده است. دستگاه شما خوب کار می‌کند و تأمین‌کننده هنوز خدمات پشتیبانی آن را ارائه می‌دهد.

  • تأمین‌کننده دیگر از یک دستگاه مانیتورینگ بیمار پشتیبانی نمی‌کند و قطعهٔ یدکی یا پشتیبانی فنی محلی هم در دسترس نیست.

  • دستگاهی ایرادی ایمنی دارد که برطرف‌شدنی نیست.

  • بخش شما دستگاهی قدیمی را با دستگاهی تازه جایگزین کرده است، اما دستگاه قدیمی هنوز ایمن و قابل‌اعتماد است.

منبع: سازمان جهانی بهداشت، خروج تجهیزات پزشکی از خدمت (۲۰۱۹)

دسته‌بندی تجهیزات

گزارش‌های تحلیلی‌ای که در تهیهٔ آن‌ها مشارکت داشتم، هشت دسته از تجهیزات پزشکی را در بر می‌گرفتند. می‌توانید هر قلم را در دستهٔ درستش قرار دهید؟

  • میکروست لوازم جراحی، تزریق و سرم
  • لولهٔ ساکشن تنفس و بیهوشی
  • اقلام مصرفی ارتوپدی اقلام مصرفی همودیالیز، ارتوپدی و چشم‌پزشکی
  • کیت تشخیصی کیت‌های تشخیصی
  • هپارین‌لاک کاتترها و لوازم دسترسی وریدی
  • تجهیزات عمومی آزمایشگاهی تجهیزات آزمایشگاهی و چراغ‌های اتاق عمل
  • چست‌تیوپ درناژ قفسهٔ سینه و لوله‌های تغذیه
  • تجهیزات تست ورزش تست و توان‌بخشی قلبی

آزمون کوتاه

پرسش ۱ از ۳

مهندسی بافت کدام سه جزء را با هم ترکیب می‌کند؟
به گفتهٔ NIBIB، کدام بافت‌های مهندسی‌شده تأیید FDA آمریکا را گرفته‌اند؟
بر اساس راهنمای WHO، بلافاصله پس از تأمین دستگاه پزشکی چه مرحله‌ای انجام می‌شود؟

افسانه یا واقعیت؟

  • لیزردرمانی کم‌توان با گرم کردن بافت اثر می‌کند.

  • بیشتر درمان‌های سلول بنیادی که کلینیک‌ها عرضه می‌کنند، تأییدیهٔ نهادهای ناظر را دارند.

  • برخی داربست‌ها برای ساخت بافت تازه از اندام‌های اهدایی تهیه می‌شوند.

  • دیابت می‌تواند بهبود برخی زخم‌ها را دشوارتر کند.

منابع: Anders، Lanzafame و Arany (۲۰۱۵)؛ FDA آمریکا؛ NIBIB؛ NIDDK

مطالب آموزشی عمومی، نه توصیهٔ پزشکی؛ و جدا از پژوهش‌های خودم.